الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )
134
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )
مؤلف گويد : شخص فاضلى را به دين نام و نشان در شهر اصفهان كه معاصر با ما باشد نشناختهام و گويا مراد شيخ معاصر از مترجم حاضر شيخ على معروف به شيخ على كوچك يا شيخ على ( صغير ) بوده باشد ليكن شيخ على كوچك داراى اين درجه و مقام نبوده است كه شيخ معاصر وى را بدانها ستوده است . آرى شيخ معاصر آشناتر به آن چيزى است كه مرقوم داشته است . شيخ على بن سعد بن ابى الفرج خيّاط « 1 » وى فاضلى عالم و محدثى پرهيزكار و اندرزگو بود . به خط كهن يكى از فضلا كه از فهرست شيخ محمد بن على حمدانى قزوينى نقل كرده بود ، نام او را به طرزى كه ما نوشتيم نوشته است و او را به فضل و علم و وعظ و پرهيزكارى و عبادت ستوده و اضافه كرده كتاب جامع الاخبار از آثار او مىباشد . ليكن آنچه را كه وى اظهار داشته ، دوگونه اشكال دارد . 1 - جامع الاخبار از آثار محمد بن محمد شعيرى است و خود او در فصل تقليم اظفار ( ناخن گرفتن ) به نام خويش اشاره كرده است و ما حقيقت اين موضوع را در ذيل ترجمهاش خواهيم نوشت مگر اينكه بگوئيم ممكن است مترجم حاضر هم كتابى به نام جامع الاخبار داشته باشد و مؤيّد
--> - سلافة العصر را به خط خويش استنساخ كرده و سال 1089 هجرى از نسخهبردارى آن فارغ شده است و هفت بيت لطيفى در تقريظ آن كتاب سروده است بيت اولش اين است : أتانا من بلاد الهند مما * به من معدن فيها حديد و از آثار او حاشيهاى است بر تمهيد القواعد جدش شهيد ثانى و ممكن است از ديگرى باشد در پاورقى همان كتاب مىگويد : از آثار او شرح صحيفه سجاديه است كه سال 1089 از آن فارغ شده است . ( پايان ) . ممكن است به قرينهاى كه كتاب سلافة را نسخهبردارى كرده شرح صحيفه سيد را هم استنساخ كرده و هر دو كتاب در يك سال به همت او استنساخ شده باشد - م . ( 1 ) - كلمه خياط ( دوزنده ) و حناط ( حنوطفروش ) با يكديگر اشتباه مىشود به همين مناسبت در پاورقى از نسخه مؤلف كه به خط او بوده نقل كرده ممكن است خياط با خاء نقطهدار و ياى تحتانى باشد نه حناط با حاء بىنقطه و نون بعد از آن .